Het inkopen van extra pensioen - Het Financieele Dagblad

Het inkopen van extra pensioen - Het Financieele Dagblad

Het inkopen van extra pensioen
16 augustus 2008 | Het Financieele Dagblad
Door: Luijken, C.;Kavelaars, P.

Toen het kabinet in 2004 zijn plannen bekendmaakte om de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen van 60 naar 65 jaar, reageerden vooral werknemersorganisaties furieus. Uiteindelijk hebben de werknemers en werkgevers een compromis bereikt met het kabinet over de inhoud en wijze van uitvoering van de nieuwe wetgeving. Zo werd bijvoorbeeld de levensloopregeling geïntroduceerd waardoor een werknemer een dusdanig bedrag bij elkaar kan sparen dat het mogelijk werd om drie jaren voor pensioendatum te stoppen met werken. Hoewel dat natuurlijk niet de eigenlijke bedoeling van deze regeling is. Wat betreft de hoogte van het op te bouwen pensioen wordt in de regel uitgegaan van een gewenst jaarlijks pensioen van 70% van het laatste inkomen. Over een onderdeel van de afspraken is echter de afgelopen tijd een belangrijke discussie ontstaan, te weten de mogelijkheden om extra pensioen in te kopen. Deze discussie kan voor veel werknemers invloed hebben op de ruimte die zij hebben voor het opbouwen van pensioen. Het gaat om het volgende.

Als een werknemer een pensioentekort heeft bestaat de mogelijkheid om dit pensioentekort in te halen door inkoop van extra pensioen. Van een pensioentekort is sprake als het totaal opgebouwde pensioen minder bedraagt dan hetgeen men maximaal had kunnen opbouwen als alle achterliggende dienstjaren volledig zouden meetellen in de huidige pensioenregeling. Tot de datum van inwerkingtreding van de huidige pensioenrichtleeftijd van 65 jaar mocht men het pensioentekort becijferen uitgaande van een pensionering op 60-jarige leeftijd. Veelal was er dan sprake van een fors pensioengat, zodat inkoop van het tekort mogelijk was.

Onder de huidige pensioenleeftijd van 65 jaar zal men minder vaak te maken hebben met een pensioentekort. Dit wordt veelal veroorzaakt doordat er voor invoering van de nieuwe wetgeving in veel gevallen pensioenrechten zijn opgebouwd met een eerdere ingangsdatum. Als deze aanspraken worden herrekend naar leeftijd 65, stijgt het pensioenbedrag. Is er bijvoorbeeld sprake van een uitkering van euro 10.000 vanaf 60 jaar, dan zal bij uitstel tot 65 jaar deze uitkering toenemen tot een bedrag van circa euro 15.000. Deze verhoging van de uitkering leidt direct tot een verlaging van het pensioentekort en dus tot een verlaging van de ruimte tot inkoop van extra pensioen. Om dit effect te voorkomen, is destijds afgesproken dat een werknemer reeds opgebouwde pensioenen niet hoeft te herrekenen naar de nieuwe pensioenleeftijd van 65 jaar. In het gegeven voorbeeld zou voor de berekening van het pensioentekort dus mogen worden uitgegaan van een opgebouwd pensioen van euro 10.000.

Het kabinet heeft deze afspraak uitgewerkt. Het neemt nu echter het standpunt in dat voornoemde tegemoetkoming alleen van toepassing is als zowel voor als na 31 december 2005 sprake is van een collectieve pensioenregeling. De tegemoetkoming geldt dus niet voor individuele pensioenregelingen, aldus het kabinet. Dat is volgens werkgevers- en werknemersorganisaties echter niet juist: de regeling geldt voor beide soorten pensioenregelingen en dat is natuurlijk ook logisch. Het lijkt er dus op uit te draaien dat werknemers die deelnemen in een individuele pensioenregeling veelal aanzienlijk minder ruimte hebben voor inkoop van extra pensioen dan werknemers die aan een collectieve pensioenregeling deelnemen. Wij achten dit geen juiste benadering, omdat er op dit punt geen principieel verschil bestaat tussen beide soorten pensioenregelingen. Het vervelende is dat men hier als werknemer eigenlijk niets tegen kan doen. Zou men de inkoop toch gewoon toepassen bij individuele regelingen, dan is er een gerede kans op een procedure. Wij hebben overigens redelijk vertrouwen dat die procedure bij de rechter goed zal aflopen voor de werknemer.

Peter Kavelaars en Carl Luijken

Peter Kavelaars - hoogleraar Fiscale Economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam - en Carl Luijken zijn verbonden aan Deloitte Belastingadviseurs.