Overheid kan bij aanbesteden flexibel zijn - Het Financieele Dagblad

Overheid kan bij aanbesteden flexibel zijn - Het Financieele Dagblad

Overheid kan bij aanbesteden flexibel zijn
10 september 2008 | Het Financieele Dagblad
Door: Duits, E.;Dekker, M.

Martijn Dekker en Erwin Duits

De laatste weken is Europees aanbesteden weer behoorlijk in het nieuws. Scholen vinden het verplicht aanbesteden van schoolboeken flauwekul. Het mkb stelt dat de overheid per jaar euro 50 mln te veel uitgeeft door het midden- en kleinbedrijf geen kans te geven. Ten slotte hebben bij de bouw van het nieuwe stadhuis in Westland diverse architecten zich teruggetrokken vanwege de buitenproportionele eisen. De kritiek is dat de overheid Europese regels te rigide hanteert. Nieuwe bedrijven maken geen kans.

De kern van het Europees aanbestedingsbeleid is dat belastinggeld op een verantwoorde manier moet worden uitgegeven en eerlijke concurrentie wordt bevorderd. De belangrijkste uitgangspunten hierbij zijn: gelijke behandeling, transparantie en proportionaliteit - de gestelde eisen moeten in verhouding staan tot de aan te besteden opdracht. Geen enkele opdrachtnemer kan tegen deze uitgangspunten zijn.

Maar te veel nadruk wordt gelegd op ervaring en omzet van de opdrachtnemer. Nieuwe bedrijven krijgen op deze manier geen kans om aan een Europese aanbesteding mee te doen, omdat niet aan de minimumgeschiktheidseisen wordt voldaan.

Europese aanbestedingsprocedures krijgen steeds meer een juridisch karakter. Fouten in de gevolgde procedure of een fout in de beoordeling zorgen voor steeds meer rechtszaken. Overheidsinkopers vermijden elk risico in de uitvoering en spelen op 'safe'. Omzeteisen en ervaringseisen zijn objectief en meetbaar en worden hierdoor als belangrijke minimumgeschiktheidseisen gekozen.

Hoe kan ervoor worden gezorgd dat deze vicieuze cirkel wordt doorbroken? In een recent rapport van Atelier Kempe Till is gekeken hoe landen als België, Duitsland, Oostenrijk en Spanje omgaan met de aanbestedingsregels. De conclusie is dat kleine partijen succesvol deelnemen aan Europese aanbestedingen. Belangrijkste reden hiervan is een schakel tussen de opdrachtnemer en de overheid. Verder hebben de inhoudelijk deskundigen een sterkere stem en invloed rondom de aanbesteding.

Aanbesteden is geen inkoopfeestje alleen. De inhoudelijk deskundige brengt de specificaties in. De inkoopafdeling faciliteert het proces en zorgt ervoor dat het aanbesteden gebeurt volgens de geldende Europese regels. Deze regels bieden genoeg flexibiliteit om jonge en innovatieve partijen succesvol aan aanbestedingen te laten meedoen. De belangrijkste les is dat de overheidsinkopers durven innovatief aan te besteden. In andere landen wordt bewezen dat het kan.

Martijn Dekker en Erwin Duits zijn managing consultant bij Benefit Inkoop adviesgroep.